Çocuklarda Burun Tıkanıklığı

Posted by Murat on Sept 28, 2013

 

Burun tıkanıklığı, farklı hastalık ve duruma eşlik edebilen ve bazen ciddi sağlık sorunlarına yol açabilen bir durumdur. Özellikle bebekler, burun solunumuna bağımlı olduklarından, burun tıkanıklığı olması durumunda çok daha ciddi etkilenebilmektedirler.

 

Burnun Görevleri

- Koku almak

- Solunum havasını filtre etmek (burun ile alınan hava türbülansa girerek, burun etlerine çarpar, içerisinde bulunan partikül ve mikroorganizmaların çoğu tutulur)

- Solunan havanın nemlendirilmesi

- Solunan havanın ısıtılması

- Solunan havanın basıncının arttırılarak, akciğerlerin uç hava yollarına kadar iletilmesi.

Burun Tıkanıklığı Nedenleri

- Allerjik hastalıklar

- Üst solunum yolu enfeksiyonları

- Burun içi yabancı cisimler

- Geniz eti büyümesi

- Burun eti büyümesi

- Burun septumunda eğrilik (nazal septum deviasyonu)

- Koanal atrezi

- Nazal valv problemleri

- Burun içi tümöral kitleler

- Nazal polipler

- Kullanılan ilaçlara bağlı burun eti büyümesi ve mukozal kalınlaşmalar

  

 

Çocuklarda ve bebeklerde bazen

- gastroözofageal reflü

- süt allerjisi

- annede sifiliz hikayesi

- doğuştan burun içi kitleler (esefalaosel, glioma, dermoid kist) de burun tıkanıklığına neden olabilir.

 

 

Burun Tıkanıklığı Nedenlerinin Tanısı ve Birbirinden Farklı Belirtileri:

 

 

Burun tıkanıklığına neden olan hastalık ve durumların kendilerine özgü bazı belirti ve bulguları mevcuttur. Bunlar aşağıda özetlenilebilir:

 

 

 

Allerjik Rinit' e Bağlı Burun Tıkanıklığı

Allerjik hastalıklarda burun tıkanıklığına ilave olarak genelde burun akıntısı, geniz akıntısı, hapşırma ve bazen de öksürük gibi belirtiler de mevcuttur. Genellikle bu belirtiler üst solunum yolu enfeksiyonlarında görülen burun akıntısı ve geniz akıntısından daha uzun sürmektedir. Hastada enfeksiyon belirtileri olan ateş halsizlik bulunmaz.

Üst Solunum Yolu Enfeksiyonları' na Bağlı Burun Tıkanıklığı

Hastalarda genellikle enfeksiyon belirtileri (halsizlik, vücut kırgınlığı, kas eklem ağrıları ve ateş) de bulunur. Ateş olmaması ve burun akıntısı, hapşırma gibi belirtilerin varlığı viral enfeksiyonu akla getirmektedir.

Koanal Atrezi' ye Bağlı Burun Tıkanıklığı

Burun deliklerinin geniz bölgesine açılma alanları "koana" olarak adlandırılmaktadır. Doğuştan bu bölgelerin kemik ve mukoza (bazen sadece ince bir zar) ile kaplı olması "Koanal Atrezi" olarak adlandırılmaktadır.  İki taraflı olduğunda bebek doğar doğmaz ciddi solunum zorluğuna neden olabilir. Beraberinde, genital, üriner ve kalp anomalileri bulunabilir. Tek taraflı olduğunda bazen tanı gecikebilmektedir. Koanal Atrezi Tanısı, yenidoğan bebeğin burnuna sondanın ilerletilememesi ile destelenir; burun endoskopik muayenesi ve bilgisayarlı tomografi ile konulur. Koanal Atrezi olan bebeklerde, ağlamakla ve ucu kesilmiş biberon verilince rahatlama olması tipik bir özelliktir. Koanal Atrezi Tedavisinde, sondanın ilerletilememesi halinde, atrezi plağı cerrahi olarak çıkarılır. Koanal Atrezi hakkında daha ayrıntılı bilgiler bulabileceğiniz link: www.kulakburunbogaz.info/KoanalAtrezi(BurnunDogumsalTikanikligi).html

Nazal Polipe Bağlı Burun Tıkanıklığı

Nazal polipler, bebeklerde nadir görülür. Burunda polip olan çocuklarda, silyer diskinezi, Churg-Strauss Sendromu, yaygın değişken immün yetmezlik ve selektif IgA eksikliği gibi farklı hastalıklar eş zamanlı bulunabilir. Nazal polip hakkında daha ayrıntılı bilgiler bulabileceğiniz link: www.kulakburunbogaz.info/NazalPolip(BurunPolibi).html

Burun İçi Yabancı Cisimlere Bağlı Burun Tıkanıklığı

Bebekler, vücutlarını keşfederken, farklı yabancı cisimleri burun deliklerine sokabilmektedir. Burun içerisinde yabancı cisim olan çocuklarda, o burun deliğinden, (kötü kokulu da olabilen) tekrarlayan iltihabı akıntı görülebilir. Akıntının tek taraflı olması ve kesintisiz olması tipik özelliklerdir.

 

Burun Tıkanıklığı Tedavisi

Burun tıkanıklığı, yukarıda sayılan bir ya da birden fazla nedene bağlı olabilir. Neden olan hastalık ve durumların tedavi edilmesi gerekmektedir. Her bir nedeni ortaya çıkarabilmek için basit kulak burun boğaz muayenesi ve endoskopik muayene genellikle yeterli olmaktadır. Nadiren MRG ya da Bilgisayarlı Tomografi gerekebilmektedir. Erişkinlerde burun tıkanıklığı tedavisi için kullanılan ilaçların bir kısmının bebeklerde kullanılması sakıncalıdır. Aynı şekilde 18 yaş altındaki çocuklarda, burun tıkanıklığı tedavisinde yapılan, burunda kıkırdak eğriliği ameliyatı (smr ameliyatı / deviasyon ameliyatı / septoplasti ameliyatı) yapılması sakıncalıdır. Erişkinlerde burun tıkanıklığı tedavisi ile ilgili bilgiler bulabileceğiniz link: www.kulakburunbogaz.info/BurunTikanikligi.html

Çocuklarda ve Bebeklerde Burun Tıkanıklığı Tedavisi

2 yaş altında kalan çocuklarda grip ilaçlarının, bazı allerji şuruplarının kullanılmaması önerilmektedir. Aynı şekilde allerjik burun eti büyümelerinde kullanılan burun içi kortizonlu spreyler de 2 yaş alt çocuklarda sakıncalıdır. Bebeklerde burun tıkanıklığı için yapılabilecek en doğru uygulama, mevcut allerjik hastalık, enfeksiyon hastalıkları gibi burun tıkanıklığına neden olabilecek hastalıkların tedavisinin yanında, burun içerisine tuzlu su uygulamasıdır. Gribal enfeksiyonlar da bile, burun içerisine tuzlu su damlatılması, okyanus suyu sprey uygulamasının iyileşme ve burun tıkanıklığı tedavisinde faydalıdır. 

 

Bebeklerde Burun Tıkanıklığı Neden Daha Kolay Ortaya Çıkar?

 

Bebeklerin hava yolları erişkinlerden farklı özellikler göstermektedir. Burun solunumuna bağımlı olan bebeklerin, hava yolları erişkinlerden daha dar ve solunum kapasiteleri daha düşüktür. Bebeklerde, az miktardaki bir burun içi akıntı ya da mukozal ödem, ciddi burun tıkanıklığına neden olabilmektedir. Bu nedenle, bebeklerde burun tıkanıklığı, daha kolay ortaya çıkmaktadır.