Klima Kullanırken Dikkat - Lejyoner Hastalığı

Posted by Murat on Aug 06, 2013

Klimanın Zararları ve Faydaları Nelerdir?

Doğru kullanıldığında ve düzenli periyodik bakım yapıldığında klimanın sağlıkla ilgili çeşitli faydaları mevcuttur. Alerjisi olan kişilerde havada dolaşan polenleri klima filtrelemekte ve kirli hava temizlenmektedir. Klimanın faydalı olduğu bir diğer şey ise nemli iklimlerde yaşayan kişileri nemden koruması ve kuru hava vermesidir. Özellikle kalp damar hastalığı, yüksek tansiyonu olan kişilerde bu faydaları önemlidir.

 

Lejyoner Hastalığı 

Özellikle uygun koşullarda takılmamış ve yeterli bakımı yapılmayan klima sistemlerinde, Legionella Pneumophilia isimli bakteri yerleşebilmekte ve bu sistemlerde oluşan aerosollerin ortamda bulunan insanlarca solunması sonucu akciğere yerleşerek Lejyoner Hastalığı’ na neden olabilmektedir. Bu bakteri normalde nemli ortamlarda, akarsu ya da göllerde yaşar ve bu ortamlarda uzun süre canlılığını koruyabilir. Hastalığa halk arasında klima hastalığı denilmesinin sebebi de budur. Hastalığı neden olan bakteri büyük oteller ya da buna benzer kuruluşların su sistemlerine doğal kaynaklardan bulaşabilir ve bu sistemler içerisinde bakım ve dezenfeksiyon koşullarına uyulmadığı takdirde üreyebilir. Su sisteminde üreyen bakteriler su boruları, banyo armatürleri gibi çeşitli ortamlarda üremelerin devam ederek suyun kullanımı sırasında oluşan aerosollerin solukla akciğere alınması sonucu hastalığa neden olur.

Lejyoner Hastalığının Belirtileri Nelerdir? 

Hastalığın belirti ve bulguları hafif bir üst solunum yolu enfeksiyonu belirtilerinden, ölümcül seyreden zatürreye kadar çeşitlilik gösterebilir. Legionella bakterisinın neden olduğu zatürre hastalığında ateş, halsizlik, baş ağrısı, karın ağrısı, yaygın kas ağrıları, deri döküntüleri, kuru öksürük, nefes darlığı gibi belirtiler kısa sürede ortaya çıkar ve ateş 40 dereceye çıkabilir. Bu hastalarda diğer zatürrelerden farklı olarak sıklıkla akciğer dışı belirti ve bulgular da görülür. Karın ağrısı, bulantı, kusma, ishal, kalp atım sayısının azalması (bradikardi) bu belirtilere örnek olarak sayılabilir. Ayrıca bu hastalarda bilinç bozukluğu da görülebilir. Hastaların fizik muayenelerinde pnömoniye has bulgular mevcuttur.

     

Lejyoner Hastalığı Açısından Kimler Risk Altındadır? 

Hastalık, daha çok kronik akciğer veya karaciğer hastalıkları, kanserler, şeker hastalığı, alkolizm, yoğun sigara kullanımına bağlı olarak kronik akciğer hastalıkları olan kişilerde daha kolay ortaya çıkmaktadır. Başlıca risk faktörleri:

• Ev dışında bir konaklama ve seyahat
• Jakuzi spa
• İç tesisat üzerinde onarım ve bakım çalışmalarına katılmak
• Böbrek ya da karaciğer yetmezliği olması
• Diyabet
• Sistemik malignite
• Sigara kullanımı
• Bağışıklık sistemi bozuklukları
• Yaş> 50 yıl

Lejyoner Hastalığının Tanısı Nasıl Konulur?

Lejyoner Hastalığına özel hiçbir radyolojik görüntüleme yöntemi bulunmamaktadır. Hastalarda, çekilen akciğer grafileri sadece akciğer enfeksiyonu bulguları verir. Kan sayımında lökosit sayısı normal olabilir ya da hafifçe artmıştır. Karaciğer enzimlerinde ve LDH enzim düzeyinde yükselme, hiponatremi, böbrek fonksiyonlarında bozulma saptanabilir. Sedimantasyon genellikle yüksektir. Bu bulguların hiçbirisi lejyoner hastalığı için spesifik değildir ve tanı koyduramaz. Kesin tanı için her şeyden önce hekimin hastalıktan kuşkulanması ve bu hastalığın tanısına yönelik tetkikleri istemesi gerekir. Balgam ve kan örneklerinde Legionella bakterisi ya da ona karşı antikorları, idrarda da  antijenleri tespit edilerek tanıya ulaşılır.

Lejyoner Hastalığının Tedavisi

Hastalığın tedavisinde antibiyotiklerden yararlanılır. Ancak lejyoner hastalığında tedavi için kullanılan antibiyotikler ve bunların kullanım süreleri diğer pnömonilere göre farklılık gösterir. Penisilin gurubu antibiyotiklere yeterli yanıt alınamazken, eritromisin türevi antibiyotiklerle tedaviye yanıt genellikle çabuk olmaktadır.

Lejyonella Bakterisinin Neden Olduğu Diğer Bir Durum: Pontiac Ateşi

Legionella bakterilerine bağlı aşırı duyarlılık sonucu ortaya çıkan ve ciddi bir durum olmayan, ateş, halsizlik gibi gribal enfeksiyon şeklinde görülen enfeksiyondur. Akciğer enfeksiyonu görülmez. Legionellaya enfeksiyonları arasında, %90 Pontiac ateşi, %5 civarında da lejyoner hastalığı görülür. İki hastalığa birden "Lejyonellozis" adı verilir. Radyolojik bulgu yoktur ve hastaneye yatış gerektirmez.

Lejyoner Hastalığı İçin Alınması Gereken Önlemler

Öncelikle klimaların düzenli bakımlarının yapılması, klima sistemlerinin kurulmasında bina yapısı ve özelliklerinin dikkate alınması gerekmektedir. Vücut direncini arttıracak şekilde beslenmek, düzelmeyen akciğer hastalığı düşünüldüğünde bir hekime başvurmak en doğru yoldur. Klimalarda genellikle bakteri filtreleri bulunmaktadır. Ancak buna rağmen düzenli bakım ve temizlik mutlaka gereklidir. Sıcak havalarda uzun süreli oruç tutulan şu günlerde, sahurda sulu sebze ve meyveleri tüketmek, bağışıklık sistemi direncini arttırabilen, kırmızı ve sulu sebze – meyve (karpuz, erik, kavun, sulu kırmızı elma, havuç, domates), tahıl ürünleri (kırmızı mercimek) tüketmek ve bol su içmek faydalıdır.

Özellikle kalp damar hastalığı, kronik akciğer, karaciğer hastalığı, bağışıklık sistemini etkileyen ilaç kullanımı, kanser hastalığı olanların klima kullanırken çok dikkatli olması gerekmektedir. 

Bunların dışında en azından yatak/çocuk odasındaki klimaların iyonizer olması faydalı olabilir. İyonizer klimalar, fiyat olarak normal klimalara göre biraz daha pahalıdır. Bakteri, virüs, küf, mantar, kötü kokular, sigara dumanı gibi bütün partiküller pozitif yüklüdür. Konvansiyonel yöntemlerle klima ya da fan yardımı ile havayı toz veya su filtresinden geçirmek bakteri ve virüslerin hepsini tutamaz. İyonizer klima sistemi ise klima üzerinde bulunan iyon motoru ile eksi yüklü iyonlar püskürtülerek ortamdaki negatif iyon sayısının arttırılmasını sağlar. Negatif yüklü iyonlar, ilgili bu pozitif yüklü zararlı partiküllerin etrafını sararak onun moleküler ağırlığını artıracak ve dibe çökertecek ve böylece soluma mesafemizden uzaklaştırarak onların elimine edilmesini sağlayacaktır. Sonuç olarak enerjisi alınan deaktive halde ve partikül olarak havadan ağır olan zararlı moleküller aşağı düşecektir.

Konu ile ilgili önerebileceğim kaynaklar:

- Legionella - Wikipedia, the free encyclopedia

- Legionnaires' disease - MayoClinic.com

- Legionella: Top 10 Things Every Clinician Should Know ...

- Legionella: About the Disease - Legionnaires Disease - CDC

- Legionella Infection - E-Medicine - Medscape