Uyku Apnesi Sendromu: Bir Endüstri Toplumu Hastalığı

Posted by Murat on Dec 04, 2013

 

 

Giderek daha az hareket eden, trafikte araç içerisinde daha çok bekleyen, daha az yürüyen, belki daha çok okuyan ya da dinleyen, daha çok hazır yemekle beslenen, daha suni beslenen bir toplum oluyoruz ...

Endüstri toplumlarının temel özellikleri (www.turkcebilgi.com web sitesinden alıntıladım (www.turkcebilgi.com/ansiklopedi/end%C3%BCstri_toplumu_)) aşağıdaki gibidir:
1- Ortak bir dil ve kültür birliğini yaşayan ulus devletlerinin doğuşu
2- Geçim ekonomisinin ortadan kalkışıyla birlikte, üretimin ticarileşmesi
3- Makine üretiminin hakim üretim şekli olması ve üretimin, küçük işletmelerde değil de, fabrikada gerçekleşmesi
4- Tarımla uğraşan insan sayısının, nüfus içindeki oranının düşmesi
5- Toplumun kentlileşmesi
6- Kitle kültürünün yükselişi
7- Siyasetin kitle partileri etrafında örgütlenişi ve nihayet
8- Bilimin yaşamın tüm alanlarına ve özellikle de üretim süreci­ne uygulanması, toplumsal yaşamın aşamalı ve sürekli olarak rasyonalizasyonu.

 

Yukarıda, hani o tereyağ ya da bulgur pilavı yiyen, etle beslenen ve 90' ı yaşları aşan dedelerimizin ya da ninelerimizin yaşam tarzı ve alışkanlıklarından ne kadar uzaklaşıldığı anlaşılıyor.

İnsanların "kentlileşmesi", tarlada yürümemesi, trafik stresine maruz kalması ve araç içerisinde beklemesi, uçak yolculuğu ile uzak mesafelerin çok az kalori harcanılarak kat edilmesi, ürünlerin üretiminde daha az insan emeği ve kalori harcanması gibi birçok anlama geliyor.

Endüstrileşirken, insanlardaki kas aktivitesinin azalması, daha zor metabolize edilen hazır gıdaların tüketilmesi zor anlaşılan ve kompleks bir hastalık olan "Uyku Apnesi Sendromu" nun ortaya çıkmasını kolaylaştırıyor.

Uyku apnesinin, gündüz uykuluğu, gece terlemesi, uykuda solunum durması, yorgun uyanma, gün içerisinde sık olarak uyuklama ihtiyacı olması gibi birçok belirtileri mevcuttur. Bu belirtiler, solunum yollarının daralması, gevşemesi ve uyku esnasında kapanması (kollapsı) sonucu ortaya çıkar.

Peki, "endüstri toplumu ile hava yolu kapanması arasında nasıl bir ilişki olabilir?" şeklinde düşünebilirsiniz.

Solunum yollarını açan (dilatatör) kaslar, tempolu yürüyüş, koşu ve yüzme gibi düzenli yapılan egzersizler esnasında çalışır ve güçlenir.

 

Endüstrileşmiş toplumlarda insanların aşağıdaki özellikleri nedeniyle uyku apnesi daha kolay ortaya çıkabilir:

- daha fazla oturur tarzda ve daha pratik bir yaşam biçimine sahip olunması
- alınan hazır ve daha fazla kalori içeren gıdaların yakılmaması
- boyun çevrelerinin ve bel çevrelerinin kalınlaşması gibi nedenlerle havayollarının uykunun gevşeme fazında kolayca kapanması, dilatatör kasların sinirlerinin ölmesi, doku sarkmalarının ve doku gevşemesinin ortaya çıkması
- stresli yaşamaın getirdiği depresyon, panik atak ve miren gibi hastalıklara yönelik kas tonusunu azaltan antidepresan, antipsikotik ya da kas gevşetici gibi ilaçların kullanılması
- alkol ve sigara kullanımı sonucu doku gevşemesi ve sarkmasısnın hızlanması

Endüstrileşirken aşağıdakileri yapmak uyku apnesine karşı koruyucu olabilir:

- doğal beslenmek
- ritimli yürümek, koşmak ya da yüzmek için mutlaka zaman ayrılması
- sigara içilmemesi
- alkol kullanılmaması
- antidepresan ilaç, kas gevşetici, antipsikotik gibi dokuların gevşemesine neden olan ilaçlardan kaçınmak (doktora danışılarak)
- obezite mevcutsa, kilo kaybının sağlanması

Yukarıdaki önlemlerin yanında, havayollarının genişletilmesine yönelik ameliyatlar, dokuların sertlşmesine neden olan pillar impant, radyofrekans ya da dikiş yöntemleri, uykuda basınçlı oksijen tedavisi (CPAP / BIPAP), ağız içi aparatlar tedavi amaçlı kullanılmaktadır.

Kaynaklar:

 - "The Characters of Charles Dickens Pourtrayed in a Series of Original Water Colour Sketches by Kyd." Scanned and archived at http://www.gallery.oldbookart.com/main.php

- Sleep apnea - Wikipedia, the free encyclopedia

- American Sleep Apnea Association

- Sleep apnoea - NHS Choices

- What Is Sleep Apnea? - NHLBI, NIH

- Sleep apnea - MayoClinic.com

- Obstructive Sleep Apnea Syndrome (OSA): Causes, Symptoms ...